Ενισχύονται τα δικαιώματα των επιβατών στις αεροπορικές πτήσεις

 

Αναθεώρηση και ενίσχυση των δικαιωμάτων των αεροπορικών επιβατών, που ισχύουν από το 2004. Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε στις 12 Ιανουαρίου 2026 και ολοκληρώθηκε με 36 ψήφους υπέρ και δύο αποχές, απορρίπτοντας προσπάθειες αποδυνάμωσης των υφιστάμενων προστασιών και εισάγοντας πρακτικές βελτιώσεις για τους ταξιδιώτες.

Η μεταρρύθμιση στοχεύει στα πιο «επώδυνα» σημεία των αερομεταφορών — καθυστερήσεις, ακυρώσεις και άρνηση επιβίβασης — όπου η δυσαρέσκεια των επιβατών κορυφώνεται, την ώρα που ο κλάδος των αεροπορικών εταιρειών ζητά μεγαλύτερη επιχειρησιακή ευελιξία.

Αμετάβλητες οι βασικές προστασίες

Η επιτροπή απέρριψε προτάσεις του Συμβουλίου (Ιούνιος 2025) που προέβλεπαν μείωση αποζημιώσεων ή αύξηση του χρονικού ορίου καθυστέρησης για την καταβολή τους. Το όριο των τριών ωρών παραμένει, με αποζημιώσεις από 300 έως 600 ευρώ ανάλογα με την απόσταση της πτήσης. Οι ευρωβουλευτές χαρακτήρισαν τα όρια αυτά «κόκκινες γραμμές», απορρίπτοντας και την πρόταση για πλαφόν 500 ευρώ.

Παράλληλα, υιοθετείται η προσέγγιση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για περιορισμό της ευθύνης των αεροπορικών μόνο σε περιπτώσεις που βρίσκονται υπό τον έλεγχό τους. Επικαιροποιείται ο κατάλογος των «έκτακτων περιστάσεων» (φυσικές καταστροφές, πόλεμοι, ακραία καιρικά φαινόμενα ή ορισμένες απεργίες) που απαλλάσσουν τις εταιρείες από αποζημιώσεις. Το Κοινοβούλιο ζητά ο κατάλογος να είναι εξαντλητικός και να επικαιροποιείται τακτικά για λόγους σαφήνειας.

Περισσότερη φροντίδα σε μεγάλες καθυστερήσεις

Οι αεροπορικές εταιρείες υποχρεώνονται να παρέχουν ενισχυμένη βοήθεια σε περιπτώσεις μακρών καθυστερήσεων:

• αναψυκτικά κάθε δύο ώρες μετά την προγραμματισμένη αναχώρηση,
• γεύμα μετά από τρεις ώρες,
• διαμονή σε ξενοδοχείο, με προτεινόμενο ανώτατο όριο τριών διανυκτερεύσεων ώστε να περιορίζονται τα κόστη σε ακραίες καταστάσεις.

Δωρεάν χειραποσκευή και πρακτικά δικαιώματα

Κομβική αλλαγή αποτελεί η κατοχύρωση της δωρεάν χειραποσκευής. Οι επιβάτες θα δικαιούνται χωρίς επιπλέον χρέωση:

• ένα προσωπικό αντικείμενο (τσάντα, σακίδιο, φορητό υπολογιστή κ.ά.),
• μία μικρή χειραποσκευή με μέγιστες συνολικές διαστάσεις 100 εκ. και βάρος έως 7 κιλά.

Επιπλέον, απαγορεύονται οι χρεώσεις για check-in ή για τη διόρθωση ορθογραφικών λαθών στο όνομα, ενώ οι επιβάτες θα μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα μεταξύ ψηφιακής ή έντυπης κάρτας επιβίβασης.

Ισχυρότερη προστασία για ευάλωτους ταξιδιώτες

Στο επίκεντρο μπαίνει και η προσβασιμότητα. Προτεραιότητα επιβίβασης και ενισχυμένα δικαιώματα προβλέπονται για άτομα με μειωμένη κινητικότητα, εγκύους, οικογένειες με βρέφη ή παιδιά κάτω των 14 ετών, καθώς και για όσους ταξιδεύουν με καροτσάκια.

Συνοδοί — συμπεριλαμβανομένων γονέων — θα κάθονται χωρίς επιπλέον χρέωση δίπλα σε παιδιά κάτω των 14 ετών ή άτομα με μειωμένη κινητικότητα. Αν η παροχή βοήθειας από τα αεροδρόμια αποτύχει και οι επιβάτες χάσουν την πτήση τους, προβλέπονται αποζημίωση, επαναδρομολόγηση και υποστήριξη.

Ταχύτερες επιστροφές και λιγότερη γραφειοκρατία

Για να περιοριστεί η εξάρτηση από εταιρείες διεκδίκησης αποζημιώσεων, οι ευρωβουλευτές ζητούν απλούστευση των διαδικασιών: τυποποιημένα, προ-συμπληρωμένα έντυπα για επιστροφές χρημάτων και αποζημιώσεις, τα οποία οι αεροπορικές θα πρέπει να αποστέλλουν εντός 48 ωρών από τη διαταραχή, είτε πρόκειται για ακύρωση είτε για μεγάλη καθυστέρηση. Οι επιβάτες θα έχουν προθεσμία έως ένα έτος για την υποβολή αξιώσεων.

Έντονες αντιδράσεις από τον κλάδο

Η απόφαση προκάλεσε σφοδρές αντιδράσεις από τις αεροπορικές ενώσεις IATA, Airlines for Europe (A4E) και ERA, που σε κοινή τους ανακοίνωση εξέφρασαν «βαθιά ανησυχία». Υποστηρίζουν ότι τα μέτρα θα αυξήσουν τα εισιτήρια, θα περιορίσουν τις επιλογές των καταναλωτών και θα πλήξουν την ανταγωνιστικότητα της ευρωπαϊκής αεροπορίας.

Οι ενώσεις επισημαίνουν ότι οι επιβάτες προτάσσουν την προσιτή τιμή, την ακρίβεια και τις επιλογές έναντι υψηλότερων αποζημιώσεων, ενώ χαρακτηρίζουν το όριο των τριών ωρών ανεπαρκές για την αντικατάσταση αεροσκαφών και πληρωμάτων. Ειδική κριτική ασκούν και στη δωρεάν χειραποσκευή, προειδοποιώντας για καθυστερήσεις στην επιβίβαση, προβλήματα χωρητικότητας και αυξημένες εκπομπές.

Τα επόμενα βήματα

Η θέση του Κοινοβουλίου οδηγείται στην ολομέλεια στα τέλη Ιανουαρίου 2026. Στη συνέχεια, θα ξεκινήσουν οι διαπραγματεύσεις με το Συμβούλιο και την Επιτροπή για το τελικό κείμενο του κανονισμού.

Το μήνυμα, πάντως, είναι σαφές: το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εμφανίζεται αποφασισμένο να υπερασπιστεί τα δικαιώματα των επιβατών απέναντι στις πιέσεις του κλάδου, ανοίγοντας μια δύσκολη αλλά κρίσιμη συζήτηση για το μέλλον των αεροπορικών ταξιδιών στην Ευρώπη.

tornosnews